Czego dowiesz się z artykułu:
- Wrzosowisko to malownicze założenie ogrodowe, które może być stworzone na niewielkiej przestrzeni. Kluczowe rośliny to wrzosy (Calluna) i wrzośce (Erica), które wymagają kwaśnych, piaszczystych gleb oraz słonecznych stanowisk. Wrzosy kwitną od września do października, a wrzośce od grudnia do kwietnia, co zapewnia różnorodność barw przez cały rok.
- Rośliny wrzosowate najlepiej sadzić w miejscach dobrze nasłonecznionych, unikając wapnia w glebie. Wrzosy preferują gleby suche, podczas gdy wrzośce tolerują lekkie zacienienie. Warto łączyć je z innymi roślinami, takimi jak jałowce, irgi czy różaneczniki, które wzbogacają kompozycję i nadają jej naturalny charakter.
- Wrzosowiska można uzupełniać ozdobnymi trawami i bylinami, które tolerują kwaśne podłoże. Ważne jest, aby rośliny nie zagłuszały się nawzajem, a ich pielęgnacja ograniczała się do przycinania starszych wrzosów. Warto również stosować torf jako ściółkę, co wspiera zdrowy rozwój roślin. Wśród polecanych odmian wrzosów znajdują się Calluna vulgaris i różnorodne wrzośce, które oferują bogactwo kolorów i form.
Spis treści
Wrzosowisko należy do jednego z najpiękniejszych założeń ogrodowych. Jest pełne barw od wiosny do jesieni, a zimą również zachowują swoisty charakter. Kryje w sobie niezwykłe bogactwo przyrodnicze i stanowi nieodłączny element ekosystemu nie tylko leśnych działek. Te malownicze, cudnie kwitnące obszary możemy stworzyć na swojej działce, nawet na niewielkim jej kawałku. Jak to zrobić i jakie konkretne gatunki posadzić? Zapraszam do lektury.
Wrzosowisko w ogrodzie
Podstawowe rośliny okrywowe do ogródków wrzosowych to liczne gatunki i odmiany wrzosów (Calluna) i wrzośców (Erica).
Jakie podłoże pod wrzosy
Rośliny wrzosowate sadzi się często na obrzeżach ogródków skalnych, uzyskując dzięki temu łagodne przejście pomiędzy skalniakami a pozostałą częścią ogrodu. Ale też w pobliżu wysokich krzewów i drzew w miejscach, gdzie jest wystarczająca ilość światła. Typowe rośliny wrzosowate wymagają ziem piaszczystych, kwaśnych i zasobnych w próchnicę. Większość z nich nie toleruje wapnia w glebie.
Stanowisko
Wrzosy wymagają stanowisk słonecznych. Słabiej kwitną w lekko lub częściowo zacienionych miejscach. Wówczas rośliny wyciągają się i są mniej zwarte. Czują się najlepiej na glebach bardzo piaszczystych, słabych i raczej suchych.
Wrzośce znoszą lekkie lub nawet całkowite zacienienie, ale na stanowiskach słonecznych kwitną bardziej obficie. Niektóre gatunki wrzośców pochodzące z rejonów nadmorskich, zwłaszcza Erica cinerea, nie są całkowicie odporne w warunkach Europy Środkowej i wymagają okrywania na zimę.
Tworzymy wrzosowisko – jakie rośliny sąsiednie będą dobre
Różnorodność barw wśród odmian tych dwóch podstawowych gatunków roślin wrzosowatych pozwala nam na stworzenie niezliczonej ilości kombinacji kolorystycznych. Mieszanie różnorodnych roślin daje bowiem wrażenie chaosu i powoduje, że taka kompozycja obserwowana z większej odległości zlewa się w niewyraźną, szarą plamę. Mając do dyspozycji niewielką powierzchnię wybieramy odmiany niskie lub karłowe.
Wrzosowisko można z powodzeniem uzupełniać roślinami towarzyszącymi, najlepiej takimi samymi, jakie występują tam w stanowisku naturalnym. Godne polecenia są:
- kolumnowe i płożące jałowce (Juniperus),
- niektóre gatunki irg (Cotoneaster) o atrakcyjnie ubarwionych owocach,
- żółto kwitnące janowce (Genista),
- żarnowce (Cytisus), które ożywiają wrzosowisko swoimi kwiatami wiosną i wczesnym latem.
Inne rośliny drzewiaste, którymi można uzupełnić Wrzosowiska, to Betula pendula Youngii, czyli brzoza płacząca. To odmiana o gałęziach sięgających do samej ziemi i wyrastająca tylko do 5-7 m. Kolejny przykład stanowi ostrokrzew kolczasty (Ilex aquifolium), który czuje się szczególnie dobrze w miejscach zacienionych przez wysokie drzewa.
Zastanawiając się nad doborem roślin do urozmaicenia wrzosowiska nie wolno zapomnieć o ozdobnych trawach. Tworzą one szmaragdowozielone lub niebieskoszare dywany, lub też wyrastają ponad inne rośliny. To nadaje całości bardzo naturalny, harmonijny charakter. Na uwagę zasługują także różaneczniki, w tym znane azalie.
Niektóre byliny i rośliny skalne o odpowiednim pokroju i barwie również mogą znaleźć swoje miejsce na wrzosowisku. Muszą to być jednak rośliny tolerujące słabą, kwaśną glebę i nie wymagające specjalnej pielęgnacji. W innym przypadku ziemia wymaga dodatkowego przygotowania przed posadzeniem roślin.
Wrzosowisko – podstawowe zabiegi pielęgnacyjne
Kiedy rośliny wrzosowate przyjmą się po posadzeniu i stworzą jednolitą okrywę, zapobiegnie ona wzrostowi chwastów. Należy jedynie zwrócić uwagę, by rośliny nie rozrastały się zbyt silnie i nie zagłuszały swych sąsiadów. Starsze wrzosy przycinamy lekko wiosną.
Wrzosowisko uzupełnione roślinami iglastymi jest piękne o każdej porze roku. Większe obszary obsadzone roślinami wrzosowatymi jednego gatunku są bardzo dekoracyjne. Na takich powierzchniach można łączyć ze sobą gatunki o różnych barwach kwiatów i liści.
Dzięki temu stają się bardziej żywotne i zachowują zwarty pokrój. Co jakiś czas konieczne jest wysypanie między roślinami warstwy torfu. Poza tym wrzosowiska nie wymagają na ogół żadnych zabiegów pielęgnacyjnych.
Cztery pory roku w ogródku wrzosowym
Jeśli właściwie dokonamy wyboru roślin na wrzosowisko, będzie ono pełne barw przez cały rok. Pierwsze wrzośce zakwitają zwykle już w grudniu. Po białych kwiatach pojawiają się różowe, a następnie czerwone, które kwitną aż do kwietnia. Wraz ze zmianą pór roku zmieniają się barwy na wrzosowisku.
Gdy zwiędną ostatnie wrzośce, zastępują je wielobarwne, cudownie kwitnące różaneczniki i inne krzewy. Później ich miejsce zajmują wrzośce z grup popielatych i rozpierzchłych – zakwitające latem, by wreszcie ustąpić pola kwitnącym w jesieni odmianom wrzosom pospolitym. Te wspaniałe kompozycje wrzosowe możemy urozmaicić małą architekturą ogrodową tj. beczka drewniana czy huśtawka.
Wrzosy i wrzośce – przegląd odmian
WRZOSY
Calluna vulgaris, czyli wrzos pospolity osiąga wysokość 25-50 cm. pokrój szeroki, wzniesiony. Kwitnie obficie we wrześniu i październiku; kwiaty białe, podwójne.
Alportii – odmiana o pokroju wzniesionym, dorasta do 50 cm. Kwiaty, jasnopurpurowe, pojawiają się w sierpniu i wrześniu.
County Wicklow – odmiana nisko rosnąca, dorasta do 20 cm. Kwiaty podwójne, jasnoróżowe; kwitnie w sierpniu i wrześniu.
Cuprea – ciekawa odmiana o pokroju wzniesionym i uderzającej zielonkawożółtej barwie liści, która zimą zmienia się na czerwonobrązową. Kwiaty pojedyncze, jasnofioletowe, rozwijające się w sierpniu i wrześniu. Zdjęcie poniżej ⬇️⬇️⬇️
C.W. Nix – roślina o atrakcyjnym pokroju, dorasta do 50 cm, ma ciemnozielone liście i ciemnofioletowe kwiaty zebrane w stożkowe kwiatostany; kwitnie w sierpniu i wrześniu.
Foxii – dorasta tylko do 10 cm i tworzy intensywnie zielone kobierce. Purpurowo różowe kwiaty pojawiają się w umiarkowanej ilości w sierpniu i wrześniu.
H.E. Beale bardzo atrakcyjna, silnie rosnąca odmiana o pokroju wzniesionym, dorasta do 50 cm. We wrześniu i październiku obficie zakwita. Kwiaty podwójne, różowe z białym środkiem zebrane w kiście. Ponadto są bardzo trwałe, nadają się na kwiat cięty.
J.H. Hamilton – dorasta do 25 cm, pokrój ma raczej szeroki, zwarty. W sierpniu i wrześniu wydaje podwójne, łososiowo różowe kwiaty. Zdjęcie poniżej ⬇️⬇️⬇️
Tib – odmiana o pokroju wzniesionym, dorasta do 25-30 cm. Kwiaty podwójne, intensywnie różowe, ukazują się w dużej ilości od lipca do sierpnia.
Mullion – cudowna odmiana o zwartym kobiercowym pokroju, bogato rozgałęziona. Kwiaty ciemnoróżowe, pojawiające się obficie w sierpniu i wrześniu. Dorasta tylko do 20 cm; szczególnie przydatna do obsadzania dużych powierzchni. Zdjęcie poniżej ⬇️⬇️⬇️
WRZOŚCE
Erica carnea – wrzosiec czerwony/krwisty. Zdjęcie poniżej ⬇️⬇️⬇️
Alba – odmiana o bardzo atrakcyjnym zwartym pokroju, dorasta do 20-30 cm. Kwitnie od marca do kwietnia; kwiaty śnieżnobiałe.
Atrorubra – odmiana o wysokości 15-20 cm, liście ciemnozielone o lekko niebieskim odcieniu. Kwiaty karminowoczerwone; pojawiają się od połowy marca do początku maja. Zdjęcie poniżej ⬇️⬇️⬇️
Aurea – ciekawa odmiana o jasnych, złotożółtych liściach wiosną i wczesnym latem. Dorasta do 15- 20 cm. Kwitnie w marcu i kwietniu; kwiaty różowoczerwone.
James Backhouse – dorasta do 25 cm. Ma długie, różowe kwiaty; kwitnie od marca do kwietnia.
King George – kolejna, interesująca odmiana wcześnie kwitnąca; kwiaty czerwone. Zakwita jako jedna z pierwszych. Osiąga wysokość 15-20 cm.
Ruby Glow – dorasta do 15-20 cm; liście czerwonawobrązowe, stosunkowo duże. Kwiaty intensywnie czerwone; kwitnie od marca do kwietnia. Zdjęcie poniżej ⬇️⬇️⬇️
Bibliografia: Encyklopedia Ogrodnictwa Wyd. Elipsa, Warszawa